नाकातून वारंवार रक्त येते का? त्याची सामान्य कारणे, योग्य घरगुती उपाय, कधी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा आणि ENT उपचार जाणून घ्या.
नाकातून रक्त येणे (Epistaxis) – घाबरू नका, योग्य उपचार करा!
नाकातून रक्त येणे ही अनेकांना आढळणारी समस्या आहे. बहुतेक वेळा ती गंभीर नसते, परंतु वारंवार होत असल्यास किंवा जास्त प्रमाणात रक्तस्त्राव होत असल्यास ENT तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
नाकातून रक्त येण्याची सामान्य कारणे
✔ कोरडे हवामान किंवा एअर कंडिशनरचा जास्त वापर
✔ नाकात बोट घालण्याची सवय
✔ नाकाला दुखापत
✔ ऍलर्जी किंवा सर्दी
✔ सायनुसायटिस
✔ उच्च रक्तदाब (Hypertension)
✔ रक्त पातळ करणारी औषधे (Blood Thinners)
✔ नाकातील रक्तवाहिन्या नाजूक असणे
घरी काय करावे? (First Aid)
✅ शांत बसा आणि घाबरू नका.
✅ डोके थोडे पुढे झुकवा (मागे नाही).
✅ नाकाचा मऊ भाग १०–१५ मिनिटे दाबून धरा.
✅ नाकावर किंवा कपाळावर थंड पाण्याची पट्टी / Ice Pack ठेवा.
✅ पुढील २४ तास जोरात नाक साफ करणे टाळा.
हे करू नका
❌ डोके मागे झुकवू नका.
❌ नाकात कापूस किंवा धारदार वस्तू घालू नका.
❌ जोरात शिंकणे किंवा नाक साफ करणे टाळा.
ENT तज्ज्ञांचा सल्ला कधी घ्यावा?
⚠ रक्तस्त्राव १५–२० मिनिटांनंतरही थांबत नसेल
⚠ वारंवार नाकातून रक्त येत असेल
⚠ रक्तदाब जास्त असेल
⚠ रक्त पातळ करणारी औषधे घेत असाल
⚠ दुखापतीनंतर रक्तस्त्राव होत असेल
⚠ मुलांमध्ये वारंवार रक्त येत असेल
ENT मध्ये कोणते उपचार उपलब्ध आहेत?
✔ एंडोस्कोपिक नाक तपासणी
✔ रक्तस्त्रावाचे ठिकाण शोधणे
✔ केमिकल किंवा इलेक्ट्रिकल कॉटरी (Cauterization)
✔ नाकातील पॅकिंग
✔ आवश्यक असल्यास पुढील तपासण्या
निष्कर्ष
नाकातून एक-दोन वेळा रक्त येणे बहुतेक वेळा गंभीर नसते, परंतु वारंवार किंवा जास्त प्रमाणात रक्त येत असल्यास त्यामागील कारण शोधणे महत्त्वाचे आहे. योग्य वेळी ENT तज्ज्ञांचा सल्ला घेतल्यास गंभीर समस्या टाळता येतात.
Consultation
Dr Chaitanya Bharadwaj
MS ENT (KEM Hospital Mumbai)
Fellowship in Phonosurgery and Voice Disorders
ABHAY Ear Nose Throat Voice and Swallowing Center
📍 Nashik
📞 8411040612 | 02532951975
