Septoplasty आणि Rhinoplasty मधील फरक, उपयोग आणि कोणती शस्त्रक्रिया कधी केली जाते हे मराठीत जाणून घ्या. Nashik मधील ENT तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.

Septoplasty आणि Rhinoplasty मधील फरक काय? | ENT Specialist in Nashik

नाकाचा पडदा वाकडा असल्यामुळे श्वास घेण्यास त्रास होतो का? किंवा नाकाच्या आकारात बदल करून घ्यायचा आहे? अशा वेळी Septoplasty आणि Rhinoplasty या दोन शस्त्रक्रियांची नावे ऐकायला मिळतात. मात्र, या दोन्ही शस्त्रक्रियांचे उद्देश वेगवेगळे आहेत.

Septoplasty म्हणजे काय?

नाकाच्या आतील भागात असलेल्या हाडे आणि कूर्चेच्या पडद्याला Nasal Septum म्हणतात. हा पडदा एका बाजूला वाकलेला असल्यास त्याला Deviated Nasal Septum (DNS) म्हणतात.

Septoplasty ही नाकाच्या आतील वाकलेल्या पडद्याची दुरुस्ती करण्यासाठी केली जाणारी शस्त्रक्रिया आहे.

ही शस्त्रक्रिया प्रामुख्याने खालील समस्या कमी करण्यासाठी विचारात घेतली जाते:

• नाकाने श्वास घेण्यास अडथळा येणे.
• 
  
• वाकड्या पडद्यामुळे सतत नाक बंद होणे.
• 
  
• योग्य औषधोपचारानंतरही कायम राहणारा नाकातील अडथळा.

Septoplasty चा मुख्य उद्देश नाकातून श्वास घेण्याची क्षमता सुधारणे हा असतो. मात्र, नाकाच्या बाहेरील आकारात बदल करणे हा तिचा मुख्य उद्देश नसतो.

Rhinoplasty म्हणजे काय?

Rhinoplasty ही नाकाच्या बाहेरील आकारात किंवा रचनेत बदल करण्यासाठी केली जाणारी शस्त्रक्रिया आहे.

ती खालील कारणांसाठी केली जाऊ शकते:

• नाकाचा आकार किंवा सममिती बदलणे.
• 
  
• नाकावरील उंचवटा किंवा इतर आकारविषयक समस्या दुरुस्त करणे.
• 
  
• दुखापतीमुळे बदललेला नाकाचा आकार सुधारणे.
• 
  
• काही रुग्णांमध्ये नाकाच्या बाह्य रचनेशी संबंधित श्वसनाचा अडथळा सुधारणे.

Rhinoplasty ही सौंदर्यविषयक कारणांसाठी, वैद्यकीय गरजेसाठी किंवा दोन्ही कारणांसाठी केली जाऊ शकते.

Septoplasty आणि Rhinoplasty मधील मुख्य फरक

Septoplasty

• मुख्य उद्देश: नाकाच्या आतील पडद्याची दुरुस्ती.
• 
  
• लक्ष: नाकातून श्वास घेण्यातील अडथळा कमी करणे.
• 
  
• बाहेरील आकार: सहसा मुख्य उद्देश नसतो; काही बदल होऊ शकतात.

Rhinoplasty

• मुख्य उद्देश: नाकाच्या बाहेरील आकार किंवा रचनेत बदल.
• 
  
• लक्ष: आकार, सममिती किंवा बाह्य रचनेशी संबंधित समस्या.
• 
  
• श्वसन: आवश्यकतेनुसार सुधारणा होऊ शकते; मात्र प्रत्येक Rhinoplasty श्वसन सुधारण्यासाठी केली जात नाही.

Septorhinoplasty म्हणजे काय?

काही रुग्णांमध्ये नाकाचा आतील पडदा वाकडा असतो आणि बाहेरील रचनेतही बदल आवश्यक असतो. अशा वेळी Septoplasty आणि Rhinoplasty एकत्र करून केली जाणारी शस्त्रक्रिया Septorhinoplasty म्हणून ओळखली जाते.

कोणती शस्त्रक्रिया योग्य आहे?

प्रत्येक रुग्णासाठी योग्य शस्त्रक्रिया वेगळी असू शकते. नाकाची तपासणी, श्वसनातील अडथळ्याचे कारण, बाहेरील रचना, वैद्यकीय इतिहास आणि रुग्णाच्या अपेक्षा यांचा विचार करून निर्णय घेतला जातो.

नाक बंद होत असल्यास किंवा नाकाच्या आकाराबद्दल चिंता असल्यास ENT तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. केवळ लक्षणांवरून कोणती शस्त्रक्रिया आवश्यक आहे हे ठरवता येत नाही.

Dr Chaitanya Bharadwaj

MS ENT (KEM Hospital Mumbai), Fellowship in Phonosurgery and Voice Disorders

ABHAY Ear Nose Throat Voice and Swallowing Center, Nashik

संपर्क: 8411040612 | 02532951975

ही माहिती शैक्षणिक उद्देशासाठी आहे. योग्य निदान आणि उपचारांसाठी प्रत्यक्ष तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.